فارسی العربی |  English  AALULBAYT
GLOBAL INFORMATION CENTER

پيوست
براى آگاهى خواننده ى گرامى از مقام و منزلت نويسندگان منابع اين كتاب و جايگاه ايشان نزد برادران اهل تسنن، چكيده اى از شرح حال چند تن از ايشان را از نظر مى گذرانيم. آنچه در پى مى آيد برگرفته از فرهنگ بزرگان اسلام و ايران، (به اهتمام آذر تفضلى- مهين فضائلى جوان، بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى، چاپ اول، 1372) است.
ابونعيم اصفهانى (336- 430 ه/ 948- 1308 م(
ابونعيم، احمد بن عبدالله بن احمد اصفهانى، (حافظ اصفهانى، حافظ دنيا). محدث شهير شافعى، مورخ، صوفى حافظ. متولد و متوفى در اصفهان. جد مادرى پدرش (ابن البناء) از چهره هاى برجسته ى تصوف در اصفهان به شمار مى رفت، و پدرش، عبدالله بن احمد محدث بود. ابونعيم از هشت سالگى استماع حديث مى كرد و در سال 356 ه براى تحصيل علم به خوزستان، عراق و حجاز سفر كرد و پس از استماع حديث در ايذج، عسكر مكرم، شوشتر، اهواز، بصره، واسء كوفه، بغداد، مكه و ايله به اصفهان بازگشت. او همچنين در نيشابور از ابوعبدالله سلمى و ديگران حديث شنيده، و گفته اند كه از چهارصد و سى عالم حديث اجازه ى روايت داشته است. خطيب بغدادى از شاگردان وى بود. شافعى بودن او محرز نيست بلكه گاهى او را اشعرى و گاه متمايل به شيعه معرفى كرده اند. البته همواره با خطيبان در تعارض بود. از آثارش: حليةالاولياء در حديث، تاريخ اصفهان، دلائل النبوه در سيرت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله.
الاعلام 150:1/ اعيان الشيعه 6:3/ حلية الاولياء: مقدمه دانشنامه ى ايران و اسلام 1118/ روضات الجنات 1: 272/ ريحانه ى الادب 7: 285/ الكنى و الالقاب 1: 165/ لغتنامه ى دهخدا «احمد» 1204/ معالم العلماء 25/ معجم المؤلفين 1: 282.
احمد ابن حنبل (164- 241 ه/780- 855 م)
ابوعبدالله، احمد بن محمد بن حنبل شيبانى، مروزى، بغدادى. متكلم، فقيه، محدث. وى يكى از چهار مذهب بزرگ تسنن يعنى مذهب حنبلى را تأسيس كرد و از شخصيتهاى مشهور اسلامى به شمار مى رود. در بغداد متولد شد و پس از فراگرفتن لغت و فقه و حديث زندگى خود را وقف تحصيل علم حديث نمود. مسافرتهاى زيادى در اين راه انجام داد و پنج بار به سفر حج رفت و از محضر استادانى چند بهره مند شد كه از جمله سفيان بن عُيَينَه (م 198 ه) و عبدالرحمان بن مهدى بصرى (م 198 ه) و جراح كوفى (م 197 ه) بوده اند. از زمانى كه مأمون به حمايت از عقايد معتزله برخاست تا جلوس متوكل (232 ه) ابن حنبل دوران بسيار سختى را گذراند، تازيانه خورد و به زندان افتاد. و پس از جلوس متوكل بود كه از وى قدردانى شد و او مجالى براى تدريس و تأليف يافت. ابن حنبل در 75 سالگى در بغداد درگذشت و در ميان احساسات پرشور مردم در قبرستان شهدا به خاك سپرده شد و گور او به صورت يكى از زيارتگاههاى پر رفت و آمد درآمد. از تأليفاتش: المسند (مجموعه حديث)، الناسخ و المنسوخ، الرد على من ادعى التناقض فى القرآن، الأشربة، كتاب الصلوة.
الاعلام 1: 192/ تاريخ ادبيات صفا 1: 79/ تذكرة الاولياء 1: 214/ حلية الاولياء 9: 161/ دانشنامه ى ايران و اسلام 1240/ روضات الجنات 1: 184/ ريحانة الادب: 7: 483/ شد الازار 12/ كشف المحجوب 145/ الكنى والالقاب 268:1/ لغتنامه ى دهخدا «احمد» 1291/ معجم المؤلفين 96:2.
ابوداود سجستانى (202- 275 ه/ 817- 889 م)
ابوداود، سليمان بن أشعث بن اسحاق أزدى، سجستانى، محدث شهير، عالم اهل سنت. اصلاً از سجستان، متوفى در بصره، بارها به بغداد سفر كرد و از بزرگان خراسان، عراق و شام، مصر، مكه و مدينه احاديث بسيارى استماع نمود. از آثارش: البعث، المراسيل، السنن. كتاب اخير مهمترين اثر اوست در فقه، كه يكى از شش مجموعه ى اخبار است كه اهل سنت پذيرفته اند. و بنابر گفته ى ابن داسه، ابوداود خود مى گفت كه از 500000 حديث 4800 حديث را در كتاب خويش گرد كرده است.
الاعلام 3: 182/ تاريخ التراث 1/ ب 290:1/ دانشنامه ايران و اسلام 1032/ الذريعه 1: 316/ روضات الجنات 4: 79/ ريحانه ى الادب 7: 94/ الكنى و الالقاب 64:1/ لغتنامه ى دهخدا، سليمان: 612/ معجم المؤلفين 255:4.
عبدالرحمان سيوطى (849- 911 ه/ 1445- 1505م)
ابوالفضل، عبدالرحمان بن محمد خضيرى، سيوطى، (جلال الدين). عالم اهل سنت، اشعرى الاصول، شافعى الفروع، مورخ، اديب. در قاهره متولد شد و هنگامى كه پنج ساله بود پدرش را از دست داد. تحصيلات خود را در همين شهر به پايان رساند. از جمله استادانش ابوالعباس شمنى و علم الدين مناوى و محيى الدين كافيچى بودند. در زمان حياتش پيشواى مذهبى بود. وى حدود 600 تأليف دارد. از جمله: الألفية فى مصطلح الحديث، آداب السلوك، الأشباه والنظائر، در فروع شافعيه، مناقب أبى حنيفه، متشابه القرآن، الشماريخ فى علم التاريخ.
الاعلام 4: 71/ روضات الجنات 545/ ريحانةالادب 3: 148/ الكنى والالقاب 2: 343/ لغتنامه ى دهخدا، سيوطى: 786/ معجم المولفين 5: 128/ يادداشتهاى قزوينى 1255.
حاكم نيشابورى (321- 405 ه/ 933- 1014 م)
ابوعبدالله، محمد بن عبدالله بن حمدويه ضبى، طهمانى ، نيشابورى، (حاكم، ابن البيع). فقيه امامى، محدث، قاضى. متولد و متوفى در نيشابور. به عراق و مكه مسافرت كرد. از جانب سامانيان به قضاوت نيشابور منصوب شد. از آثارش: تاريخ نيشابور، الأمالى، المستدرك على الصحيحين.
الاعلام 101:7/ اعيان الشيعه 9: 391/ تاريخ التراث العربى ب 1/ 1: 454/ تاريخ نظم و نثر در ايران 783/ الذريعه 199:2، 293:3، 2: 246/ روضات الجنات 7: 343/ ريحانة الادب 7: 427/ طبقات اعلام الشيعه، قرن پنجم. 167/ الكنى والالقاب 170:2/ لغتنامه ى دهخدا، ابن بيع: 296/ معجم المؤلفين 10: 238.
محمد ترمذى (209- 279 ه/ 824- 892 م)
ابوعيسى، محمد بن عيسى بن سورة السلمى، بوغى، ترمذى، از علماء حديث. متولد در ترمذ، متوفى در همانجا. نزد بخارى تلمذ نمود و به خراسان و عراق و حجاز سفر كرد. در حفظ حديث زبانزد بود. از آثارش: الجامع الكبير، در حديث، الشمائل النبوية، التاريخ.
الاعلام 7: 213/ تاريخ ادبيات صفا 74:1/ تاريخ التراث العربى 1/ ب 1: 299/ روضات الجنات 214:8/ ريحانة الادب 1: 332/ فهرست ابن النديم 289/ الكنى و الالقاب 2: 118/ لغتنامه ى دهخدا، ترمذى: 621/ معجم المؤلفين 11: 562/ محمد- (ابن لبانه)
ابن ماجه (م 273 ه/ 886 م(
ابوعبدالله، محمد بن يزيد ربعى، قزوينى، (ابن ماجه). محدث اهل سنت. متوفى در قزوين. در پى حديث به سفر پرداخت و از علماى عراق و شام و مصر و حجاز استماع حديث نمود. از آثارش: كتاب السنن، مشتمل بر حدود 40000 حديث در 150 فصل، تاريخ، مربوط به قزوين، تفسير قرآن.
الاعلام 8: 15/ تاريخ ادبيات صفا 1: 74/ التدوين 2: 49/ دانشنامه ايران و اسلام 822/ ريحانة الادب 8: 183/ الكنى والالقاب 1: 398/ لغتنامه ى دهخدا، ابن ماجه: 345/ معجم المؤلفين 12: 115.
زمخشرى (467- 538 ه/ 1074- 1143 م(
ابوالقاسم، محمود بن عمر بن محمد خوارزمى، زمخشرى، (جار الله)، استاد در تفسير، حديث و نحو و لغت، امام زمان خود، در اصول معتزلى و در فروع حنفى. منسوب به زمخشر خوارزم، متوفى در جرجانيه. قصبه اى در همانجا. علت شهرت او به جار الله آن است كه مدتى مجاور كعبه بود. از آثارش: الكشاف فى تفسير القرآن، حاوى ذكر خصوصيات صرفى و نحوى و معانى و بيان و قرائت و شأن نزول آيات و مسائل اعتقادى معتزله، شروح زيادى بر اين كتاب معروف نوشته شده است، كتاب انموذج، كتاب المؤلف، كتاب المفصل، به زودى جزو كتب مشهور علم نحو شد و شروح متعدد بر آن نوشته شد.
الاعلام 8: 55/ تاريخ ادبيات صفا 2: 320/ تاريخ نظم و نشر در ايران 92، 102، 197/ روضات الجنات 8: 118/ ريحانة الادب 2: 379/ الكنى و الالقاب 2: 298/ لغتنامه ى دهخدا، زمخشرى: 437/ معجم المؤلفين 12: 186.
مسلم- امام المحدثين (204- 261 ه/ 820- 875 م(
ابوالحسن، مسلم بن حجاج بن مسلم قشيرى، نيشابورى، محدث اهل سنت. متولد و متوفى در نيشابور. به حجاز و مصر و شام و عراق سفر كرد. از آثارش: صحيح مسلم، در حديث و نزد اهل سنت كتاب بسيار معتبرى است كه شروح بسيار بر آن نوشته شده است، المسند الكبير، اوهام المحدثين، الطبقات.
الاعلام 8: 117/ تاريخ التراث العربى ب 1/ 1: 263/ ريحانة الادب 1: 87، 4: 461/ فهرست ابن النديم 286/ لغتنامه ى دهخدا، مسلم: 425/ معجم المؤلفين 12: 232.
الصفحة الرئیسیة من نحن |  الاتصال بنا |  الأهداف

faraa.ir