فارسی العربی |  English  AALULBAYT
GLOBAL INFORMATION CENTER


کانون تربیت سیاسى فاطمه زهرا سلام الله عليها-قسمت اول
پیامبر گرامى صلي الله عليه و آله و سلم در زمینه مسؤولیت و رهبرى زنان، راضیه مرضیه سلام الله عليها را براى پذیرش این رسالت الهى تربیت کردند. فاطمه زهرا سلام الله عليها اولین درس را در بحرانى‌‏ترین شرایط سیاسى و اقتصادى یعنى در محاصره «شعب ابى طالب» آموخت و به تدریج، با علم لدنّى که داشت، مجالس بحث و وعظ و درس‌هاى تفسیر و احکام در مدینه براى بانوان جامعه دایر کرد.
پیامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم با سخنان گهربار خود درباره جایگاه فاطمه زهرا سلام الله عليها نزد خدا، نزد آن حضرت و جامعه، در شیوه‌‏هاى برخورد با فاطمه زهرا سلام الله عليها، ازدواج با حضرت على عليه السلام، ماجراى مباهله با مسیحیان نجران و حضور حضرت زهرا سلام الله عليها در آن جمع، محدود کردن دایره اهل‌بیت علیهم السلام و اشخاص آن، با احادیث گوناگون، مانند حدیث «کساء»، «سفینه نوح»، «ثقلین» و ماجراى غدیر خم، رسالت خود را به پایان رساندند و جامعه را براى پذیرش امامت حضرت على عليه السلام و جایگاه ویژه زهراى مرضیه سلام‌الله علیها آماده ساختند.
اما متأسفانه جاهلیت چنان در تار و پود جامعه ریشه دوانده بود که پس از رحلت ایشان، در فضاى آکنده از اندوه و غم و ماتم رحلت رسول اکرم صلي الله عليه و آله و سلم، بازیگران سیاسى چنان جوّ را تغییر دادند و سریع عمل کردند که انحراف و تخریب افکار عمومى و جنگ قدرت آغاز شد. جامعه اسلامى نیز که حضرت رسول صلي الله عليه و آله و سلم در طول دوران نبوّت خود، ساختار آن را پى ریزى کرده بودند، با زنده کردن ارزش‌های جاهلى و روحیه ناسیونالیستى و سکوت یاران سُست اراده و فرصت‌طلبان دچار انحراف شد.
حضرت زهرا سلام الله عليها هم، که در بطن مسائل سیاسى جامعه و بحران‏ها رشد کرده و تربیت یافته بود و رسالت دفاع از حق و حقیقت را بر عهده داشت، با بصیرت و آگاهى عمیق نسبت به توطئه‌‏اى که مسیر امامت را منحرف ساخته بود، هشیارانه وارد عرصه جامعه شد و به صورت یک سیاست‌مدار آگاه و مدافع حریم امامت، در صحنه جامعه حضور جدّى و فعال یافت و رهبرى دفاع از امامت را بر عهده گرفت. او زنى است تربیت شده الهى و پیامبر زمان خود. پذیرش رهبرى امام على عليه السلام از سوى‏ یک زن، با تفکر موجود جاهلى نسبت به زن تضاد داشت؛
اما از سوى دیگر، با پیش ذهنیت‏‌هایى که پیامبر گرامى صلي الله عليه و آله و سلم درباره حضرت زهرا سلام الله عليها در جامعه ایجاد کرده بودند، کاملاً همخوانى داشت و هنوز وجود گوهر گران قدرى همچون فاطمه زهرا سلام الله عليها به عنوان قوى‏‌ترین رکن سیاسى جامعه براى تشخیص و شناخت حق از باطل مطرح بود.
دخت گرامى حضرت رسول صلي الله عليه و آله و سلم به خاطر بیدارى جامعه و آگاهى مردم در انحراف آغازین خود، فعالیت‏هاى سیاسى خود را آغاز نمود. بررسى فعالیت‏ها و روش‏هایى که فاطمه زهرا سلام الله عليها اتخاذ کرد، نمونه‌‏اى است که نشان مى‌‏دهد اسلام مى‌‏خواهد افراد جامعه، اعم از زن و مرد، همیشه نسبت به مسائل جامعه‌‏اى که در آن زندگى مى‏‌کنند، آگاهى و شناخت لازم داشته باشند تا بتوانند در امور سیاسى جامعه مشارکت و ایفای نقش کنند و حضرت صدیقه طاهره سلام الله عليها، سدشکنِ تفکر غلط جاهلیّت نسبت به زن بود که با تمام وجود، سرشار از عشق الهى و رسالت نبى، دفاع از امامت و ولایت را رهبرى کرد.

● روش‏هاى مبارزه سیاسى حضرت زهرا سلام الله عليها

الف. تهدید غاصبان خلافت‏
پس از رحلت رسول اکرم صلي الله عليه و آله و سلم هنگامى که حضرت على عليه السلام در حال غسل و کفن و دفن پیامبر صلي الله عليه و آله و سلم بود، خلیفه‏‌اى را بر خلاف حدیث غدیر خم و خط مشى پیامبر و رسالت الهى انتخاب نمودند. عده‌‏اى از بازیگران سیاسى براى مشروعیت بخشیدن به خلیفه وقت و مقبولیت خلافت غصب شده و بر حق نشان دادن آن و سرپوش‌‏گذاردن بر مسیر انحرافى، بیعت گرفتن از خلیفه ذى حق را عَلَم کردند و براى بیعت گرفتن از حضرت على عليه السلام به در خانه فاطمه سلام الله عليها آمدند، ولى با امتناع حضرت فاطمه سلام الله عليها در گشودن در مواجه شدند. آنان حضرت على عليه السلام را براى بیعت گرفتن با خلیفه وقت به مسجد بردند. زمانى که حضرت فاطمه سلام الله عليها به هوش آمد، سراغ امام بر حق، على عليه السلام، را گرفت.
وقتى متوجه شد که او را به مسجد برده‌‏اند، بلافاصله دست فرزندان خردسالش حسن و حسین علیهماالسلام را گرفت و به مسجد رفت. هنوز مردم عوام جامعه و مهاجران و انصار برخوردهاى باکرامت و بزرگوارانه پیامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم با فاطمه زهرا سلام الله عليها و سخنان پیامبر را نسبت به دخت گرامى‌‏اش از یاد نبرده بودند و احترام و تکریم خود را نسبت به فاطمه زهرا سلام الله عليها در باطن ضمیر خویش در نظر داشتند. وقتى که فاطمه زهرا سلام الله عليها به مسجد رفت و تهدید کرد که اکنون خدا را به یارى مى طلبم، با تهدید او، از بیعت گرفتن با حضرت على عليه السلام دست برداشتند و در این مبارزه، فاطمه زهرا سلام الله عليها با پیروزى به خانه برگشت.

ب. تحت تأثیر قراردادن افکار عمومى جامعه (گریه کردن)
در مرحله دیگر، فاطمه زهرا علیها سلام تاکتیک «گریه» را انتخاب کرد و به عنوان یک حربه سیاسى از آن بهره برد. صدیقه طاهره علیها سلام محل گریه خود را مرکز اجتماع مسلمانان قرار داده بود؛ بر سر قبر رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم، شهداى احد و قبرستان بقیع مى‏‌رفت و در این اقدام، همراه کودکان خردسالش (براى‏‌ تحت تأثیر قراردادن جامعه) و در ساعات شب و روز با ذکر مرثیه‌‏هایى در فقدان پدر بزرگوار خویش و انحراف امّت پس از رحلت رسول اکرم صلي الله عليه و آله و سلم سعى مى‏‌کرد جامعه خفته را بیدار سازد.

ج. سخنرانى (با تکیه بر غصب فدک)
حربه سیاسى دیگر، سخنرانى با تکیه بر غصب «فدک» بود که به دنبال غصب آن توسط خلیفه وقت، فاطمه زهرا سلام الله عليها بار دیگر از این حرکت رژیم حاکم به عنوان یک حربه سیاسى و فرصت مناسب سیاسى براى روشن ساختن اذهان جامعه در غصب خلافت مسلّم حضرت على عليه السلام استفاده کرد. در حقیقت، فاطمه زهرا سلام الله عليها به نام غصب حق مالکیت خویش، به اعتراض سیاسى و استیضاح حاکم وقت پرداخت و به مسجد رفت و خطبه خواند.
در این خطبه، چند فراز و نمود خاص وجود دارد که نباید نامیده شدن آن به «خطبه فدکیه» موجب غفلت از آن‏ها شود. فاطمه زهرا سلام الله عليها در ابتدا، با یادآورى رسالت پیامبر و دفاع از رهبرى و امامت بر حق حضرت على عليه السلام و حق مالکیت خویش بر فدک از لحاظ قانون ارث در اسلام، با سازش کاران سیاسى اتمام حجت کرد. ایشان در فرازى از آن خطبه مى‌‏فرماید: «هان ‏اى مردم! بدانید من فاطمه‏‌ام و پدرم محمّد صلي الله عليه و آله و سلم، انتها و ابتداى کلامم یکى است؛ هرگز آنچه مى‏‌گویم غلط نبوده و آنچه انجام مى‌‏دهم ظلم نیست.»
نکته بارز در خطبه حضرت زهرا سلام الله عليها این است که آن حضرت با فصاحت و بلاغت خاصى به دفاع از مقام ولایت و امامت حضرت على عليه السلام مى‏‌پردازد. در فرازى از این خطبه مى‏‌فرماید:
«… و چون خداوند پیامبرش را به خانه انبیا فراخواند، جایى که برگزیدگانش زندگى مى‏‌کنند، خارهاى نفاقتان سر برون آورد و پوشش دینتان رنگ باخت و صداى‏ سرکرده گم راهان درآمد و پست مهره‏اى ذلیل و ناشناخته ظهور کرد و نازپرورده جاهلان مفسد زمزمه سر داد. پس بر دل‏ها و زندگى تان سوار شد… و شما بر حق غضب کردید…»
دفاع از حریم ولایت توسط یک زن و بذرى که او در مسجد با سخنان مستدل و منطقى خود کاشت، بعدها در بیعت مردم با حضرت على عليه السلام (پس از قتل عثمان) به ثمر نشست.
در فراز دیگرى از این حرکت سیاسى، حضرت زهرا سلام الله عليها به دفاع از ارث زن در اسلام مى‌‏پردازد؛ دفاع از مالکیت بر حق زن. این حرکت بر خلاف راه و رسم موجود در افکار جاهلى بود که در بعضى از اذهان رسوخ داشت. اما آنچه را اسلام حق مى‏‌دانست براى فاطمه زهرا سلام الله عليها معیار و محک بود، نه عرف و سنّت‏هاى جاهلى و در حقیقت هدف آن حضرت نیز تبیین نا آگاهى و انحراف مدعیان حکومت از اسلام بود. آن حضرت توانست با حضور در مرکز اجتماع مسلمانان و مهم‏ترین مکان معتبر سیاسى یعنى مسجد به محاجّه با خلیفه وقت بپردازد و او را به استیضاح بکشاند و با رسوایى سیاسى حاکمان وقت، تا حد زیادى مشروعیت آنان را زیر سؤال برد و رسم‌‏هاى جاهلیت را درهم بشکند و نشان دهد که هیچ حکومتى نمى‌‏تواند حق و مال کسى را غصب کند، حتى اگر این حق متعلّق به یک زن باشد.

ادامه دارد
صفحه اصلی درباره ما |  ارتباط با ما |  اهداف

faraa.ir